Drawdown uitgelegd: waarom -20% in de prijs zit inbegrepen

De meeste mensen kijken naar rendement. Wie iets langer meeloopt, kijkt naar drawdown. Dat is het cijfer dat bepaalt of je een strategie überhaupt vólhoudt — en volhouden is bij beleggen het halve werk.

Wat maximale drawdown precies meet

Drawdown is de daling vanaf de hoogste stand die de portefeuille ooit bereikte tot het laagste punt daarna. De maximale drawdown is de ergste van die episodes over de hele meetperiode. Staat een portefeuille op 100, zakt hij naar 80 en klimt hij daarna terug: dan was de maximale drawdown 20%, ook al eindigt het jaar positief.

Waarom dit cijfer zo eerlijk is: een gemiddeld jaarrendement verbergt het pad ernaartoe. Twee portefeuilles kunnen na tien jaar precies hetzelfde opleveren, terwijl de ene onderweg 15% terugviel en de andere 45%. Voor de wiskunde maakt dat niets uit, voor de belegger alles — want bij die tweede stapt vrijwel iedereen halverwege uit.

En er zit een vervelende asymmetrie in. Na een daling van 20% is een stijging van 25% nodig om weer op nul te staan. Na -33% is dat +50%, na -50% is het +100%. Verliezen worden dus onevenredig duurder naarmate ze groter worden. Dat is precies de reden waarom risicobeheersing niet gaat over het vermijden van elke min, maar over het voorkomen van de één keer echt gróte min.

Waarom -20% er gewoon bij hoort

Onze maatstaf is de S&P 500. Die index heeft in zijn geschiedenis meermaals dalingen van 20% of meer doorgemaakt — in 2020 ging het in enkele weken met meer dan een derde omlaag, in 2022 volgde een langzamere afbraak van meer dan 20%. Dat zijn geen ongelukken in het systeem; dat is het systeem. Aandelen leveren op lange termijn meer op dan spaargeld juist omdat je er periodiek voor betaalt met zulke episodes.

Een portefeuille die belooft nooit 20% te dalen, koopt die belofte ergens: met veel cash, met obligaties, met defensieve namen die in goede jaren achterblijven. Dat is een legitieme keuze — maar het is dan ook een andere weddenschap dan "de S&P 500 verslaan". Wie de index als lat neemt, accepteert grofweg het risicoprofiel van de index. Als de markt 25% zakt en wij 20%, is dat geen mislukking maar precies wat we hopen te zien.

De relevante vraag is dus niet of er een diepe drawdown komt, maar hoe die eruitziet ten opzichte van de benchmark, en of het beslisproces onder druk overeind blijft.

Hoe het hier in de praktijk doorwerkt

Drie dingen doen het meeste werk, en ze zijn alledrie saai.

Spreiding met tanden. De portefeuille telt 18 namen. De grootste positie, RY, is 9,9%; daarna volgen JNJ (8,0%), KO (7,8%), JPM (6,8%) en GD (6,8%). Geen enkele naam kan de uitkomst in zijn eentje bepalen. Dat kost rendement als één positie explodeert — en het bespaart een gat in het zeil als één positie ontploft.

Correlatie is belangrijker dan het aantal namen. Achttien posities lijken veel, maar als tien daarvan aan hetzelfde touwtje hangen, heb je in de praktijk minder spreiding dan je denkt. Daarom zei ik deze week nee tegen CVX (score 82,9), SHEL (82,8) en MU (80,0), ondanks hoge scores. Energie staat al op ongeveer 14,5% — zo'n 3,5 keer het indexgewicht — en MU, ASML of AMD zouden de weddenschap op investeringen van de grote clouddrijvers verder verdikken. Dat is precies hoe een portefeuille er op papier gespreid uitziet en in een correctie als één blok naar beneden gaat.

Drempels vóór de storm. Voor de belangrijkste posities liggen omslagvoorwaarden vast: KO onder $84 (nu $87,61), RTX onder $207 (nu $223), niveaus voor XOM ($163) en COP ($128), en voor AAPL een fundamentele score onder 70 (nu 74,8). Geen daarvan werd geraakt, dus verandert er niets. Het punt van zulke regels is dat ze zijn opgeschreven op een rustige dag. In het midden van een drawdown zijn argumenten om alles te verkopen — of juist alles bij te kopen — altijd overtuigend en zelden goed.

Wat straks wel en niet iets bewijst

Als dit experiment ooit 20% onder water staat, is dat geen bewijs dat het model kapot is. Bewijs zou zijn: veel dieper zakken dan de index, of ontdekken dat de portefeuille in de stress één verborgen weddenschap was in plaats van achttien. Omgekeerd zegt een rustige maand ook niets: risico is pas zichtbaar als het zich voordoet.

Dit is een papieren portefeuille, bedoeld ter illustratie — geen beleggingsadvies en geen aanbeveling om iets te kopen of te verkopen. Rendementen uit het verleden en het pad daarheen zeggen niets over de toekomst.