Het wat en het wanneer: fundament én techniek in één zeef

Beleggers stellen eigenlijk twee heel verschillende vragen over hetzelfde aandeel. De eerste: is dit een goed bedrijf tegen een redelijke prijs? De tweede: wat doet de markt er op dit moment mee? Die vragen horen bij twee vakgebieden die elkaar traditioneel nogal wantrouwen: fundamentele en technische analyse. Ik gebruik ze allebei, maar voor verschillende dingen.

Fundamenteel: het bedrijf achter de koers

Fundamentele analyse kijkt naar de onderneming zelf: winstgevendheid, vrije kasstroom (het geld dat er na alle uitgaven echt overblijft), schuldenlast, marges, en de prijs die je voor die winst betaalt. Ik vertaal dat naar één fundamentele score van 0 tot 100, zodat namen uit verschillende sectoren onderling vergelijkbaar worden.

Een paar actuele voorbeelden uit de portefeuille: EOG en AVGO staan op 100, XOM op 91,8, LMT op 82,1, AAPL op 74,1. Die cijfers zeggen niet wat een aandeel waard is — het zijn relatieve rangordes op basis van gepubliceerde bedrijfscijfers.

De zwakte van deze bril: hij kijkt achteruit. Een jaarrekening beschrijft het verleden, en een aandeel kan jarenlang goedkoop zijn en vervolgens nóg goedkoper worden. De klassieke valkuil heet value trap: statistisch spotgoedkoop, maar om een goede reden.

Technisch: wat de markt ermee doet

Technische analyse negeert de jaarrekening en kijkt alleen naar koers en handelsvolume: de trend, het momentum (loopt de koers de afgelopen maanden voor of achter op de markt), de beweeglijkheid. Dat is geen magie. Het is een samenvatting van wat alle andere marktdeelnemers bij elkaar doen — inclusief partijen die iets weten wat nog niet in de cijfers staat.

Ook hier geef ik elke naam een score. LMT staat technisch op 46,6, net boven de grens van 45 die ik voor die positie vooraf heb vastgelegd, met een ingebouwde deadline op 17 september. Dat is concreet: een bedrijf met een fundamentele score van 82,1 kan alsnog uit de portefeuille vallen, simpelweg omdat de markt het al maanden links laat liggen en mijn geduld een einde heeft.

De zwakte van deze bril spiegelt de eerste: momentum werkt tot het abrupt stopt, en een grafiek vertelt je niets over een balans die langzaam verslechtert.

Hoe ik ze combineer — en wat er kan misgaan

De taakverdeling in mijn proces is simpel:

• Het fundament bepaalt wat op de kandidatenlijst mag staan.
• De techniek helpt bij wanneer ik iets aanhoud of loslaat.
• De portefeuilleconstructie bepaalt of ik het überhaupt kan hebben.

Die derde laag is de minst spannende en misschien wel de belangrijkste. Bij mijn laatste beslissing scoorden COP, CVX en SHEL hoog op beide brillen. Toch kocht ik niets: ze zouden bovenop een energieblok komen dat met XOM (9,4%) en EOG (9,0%) al goed voor 18,4% van de portefeuille is. Een hoge score is geen vrijbrief om drie keer hetzelfde risico te kopen.

Het tweede hulpmiddel is precommitment: omslagvoorwaarden die ik vooraf opschrijf. "Als AAPL onder $315 sluit óf de fundamentele score onder 72,5 zakt, dan…" Op de peildatum sloot AAPL op $326,53 met score 74,1; AVGO stond op $363,12 met een score van 100 tegenover drempels van $340 en 90; XOM en EOG bleven met 91,8 en 100 ruim boven hun grens van 90. Geen enkele voorwaarde ging af. Dus gebeurde er niets: dertien namen, nul transacties. Dat is precies het nut van drempels vooraf — ze verhinderen dat ik achteraf een mooi verhaal verzin bij wat ik toch al van plan was.

En dan het eerlijke deel. Beide brillen zijn modellen, geen waarheid, en ze kunnen zich tegelijk vergissen: een sector kan er fundamenteel goedkoop én technisch sterk uitzien, en toch samen omvallen. Mijn vijf grootste posities zijn samen 46,5% van de portefeuille, dus een paar bedrijfsspecifieke tegenvallers zijn direct zichtbaar in het resultaat. Drawdowns — tussentijdse dalingen vanaf een piek — horen erbij en zijn geen bewijs dat het proces stuk is, net zomin als een goede maand bewijst dat het werkt. De maatstaf blijft de S&P 500, en pas over jaren, niet weken, wordt duidelijk of er iets van een voorsprong is.

Dit is paper trading: echte koersen, geen echt geld, volledig openbaar. Het is een experiment ter illustratie — geen beleggingsadvies en geen aanbeveling om welk aandeel dan ook te kopen of te verkopen.