GS: hoge cijfers, lage koers-winst — en waarom dat niet gratis is

Deze week zet ik één naam uit de portefeuille onder de loep: GS, oftewel Goldman Sachs. Geen van mijn vooraf vastgelegde omslagvoorwaarden ging af bij de laatste beoordeling, dus er is niets gekocht of verkocht — de lijst bleef op dertien namen staan. Juist op zo'n rustige dag is het nuttig om uit te leggen waaróm een positie er zit, in plaats van alleen te melden dat er niets gebeurde.

GS is geen positie uit mijn top vijf. Die wordt aangevoerd door JPM (10,8%), gevolgd door XOM, EOG, AAPL en LMT. Goldman zit daaronder, maar het deelt wel de sector met mijn grootste belang — en dat is meteen het eerste eerlijke punt van dit stuk.

Wat de cijfers zeggen

Mijn model geeft elke naam drie scores op een schaal van 0 tot 100: een fundamentele score (hoe de onderneming er bedrijfsmatig en qua waardering voor staat), een technische score (wat de koersgrafiek doet) en een samengestelde 'blend' die beide combineert. Voor GS: fundamenteel 92,7 — bijna bovenaan mijn hele universum. Technisch 66,2. Blend 79,5.

De fundamentele score leunt op twee dingen. Ten eerste de waardering: de forward koers-winstverhouding staat op 13,9. Dat betekent dat beleggers zo'n veertien keer de verwachte winst van volgend jaar betalen — beduidend minder dan wat de brede markt gemiddeld kost. Ten tweede de groei: in mijn datareeks staat de omzetgroei op 42,5%. Dat is een fors getal, en precies daar moet ik meteen een rem op zetten. Bij een zakenbank is omzet geen rustige, voorspelbare stroom. Die komt uit handelsactiviteit, uit fusies en overnames, uit beursgangen. In een goed jaar stapelen die drie op elkaar; in een slecht jaar vallen ze tegelijk weg. Zulke groei is zelden een trend — het is een cyclus die op dit moment gunstig staat.

Wat de grafiek zegt

Hier wordt het beeld nuchterder. De technische score van 66,2 is netjes maar niet uitgesproken. Het 12-maands momentum — kort gezegd: hoe sterk het aandeel het afgelopen jaar heeft gepresteerd ten opzichte van andere namen in mijn universum — staat op 36,1. Dat is onder het midden. Vertaald: de markt is niet massaal enthousiast over GS. Er is geen hijgerige opwaartse trend waar ik op meelift.

Dat is geen diskwalificatie, maar het is wel informatie. Het betekent dat de positie voor een groot deel op de fundamentele kant rust en nauwelijks op momentum. Als mijn fundamentele inschatting fout blijkt, is er geen tweede been om op te staan. Bij een naam met hoge scores op beide vlakken heb ik meer bevestiging; hier heb ik dat niet, en dat hoort de lezer te weten.

Het risico: goedkoop kan duur zijn

Het klassieke gevaar bij cyclische bedrijven is dat ze er het goedkoopst uitzien op de top van hun cyclus. De winst is dan hoog, de koers-winstverhouding dus laag — en precies daarna zakt de winst weg. Een forward P/E van 13,9 op piekwinsten is iets heel anders dan dezelfde 13,9 op normale winsten. Ik kan niet met zekerheid zeggen in welke van die twee werelden we zitten. Dat is de eerlijke stand van zaken.

Daar komt bij: Goldman is gevoelig voor rente, kredietvoorwaarden en marktvolatiliteit. Droogt de markt voor overnames en beursgangen op, dan raakt dat de omzet direct. En omdat JPM mijn grootste positie is, zit ik met GS erbij dubbel in dezelfde macro-afhankelijkheid. Dat clusterrisico was ook de reden dat ik bij de laatste beoordeling níets toevoegde: de hoogst scorende alternatieven verzwaarden precies mijn bestaande concentraties. Spreiding op papier is geen spreiding als alle namen op dezelfde knop reageren.

Tot slot de gebruikelijke, maar noodzakelijke kanttekening: dit is een paper-portefeuille, bedoeld om transparant te testen of ik de S&P 500 op lange termijn kan verslaan. Het is illustratief en uitdrukkelijk geen beleggingsadvies of koopaanbeveling. Een paar weken of maanden zeggen bovendien weinig; tussentijdse dalingen horen erbij, en deze analyse is een inschatting — geen voorspelling en al helemaal geen garantie.