Japan als controlegroep: een Japans aandelensignaal test onze dollarhypothese

Twee eerder aangenomen hypotheses in onze bibliotheek zeggen hetzelfde ding met andere woorden: wanneer Europese aandelen (VGK) of ontwikkelde markten buiten de VS (EFA) over een venster van ongeveer drie maanden bèter presteren dan SPY, is het daarna gemiddeld gunstiger om in de hoog-bèta-hoek van de markt te zitten dan in de defensieve hoek. Dat is een aantrekkelijk verhaal. Aantrekkelijke verhalen zijn precies wat een onderzoeksmachine moet proberen te breken.

Vandaar deze test. Als het effect echt een dollarkanaal is — een maatstaf voor de mondiale financiële cyclus, in de geest van Miranda-Agrippino & Rey (2020) — dan moet een compleet andere regio hetzelfde teken geven. Japan is daarvoor een hard geval: andere valuta (yen), andere sectormix, en een centrale bank met een eigen reactiefunctie. Faalt EWJ, dan was ons 'gevalideerde effect' vermoedelijk niets meer dan een Europa-specifieke value- en bankenrotatie. Beide uitkomsten waren informatief; dat is wat een hypothese falsifieerbaar maakt.

Wat het signaal precies doet

Het signaal meet de relatieve sterkte van EWJ tegenover SPY over 63 handelsdagen. Staat Japan vóór, dan gaat het signaal 'aan' en verschuift de overlay een gematigd deel van de weging (dosis 0,35) weg uit de defensieve mand — XLP, XLV, XLU — richting de hoog-bèta-mand: QQQ, IWM, XLK, SMH. Staat het signaal uit, dan blijft de defensieve kant zwaarder.

De economische logica: niet-VS-leiderschap gaat historisch samen met een zwakkere dollar en ruimere mondiale financieringsvoorwaarden. Dat zijn dezelfde omstandigheden waarin cyclische, kapitaalhongerige delen van de markt het relatief goed doen. Het signaal claimt dus geen voorspelling van Japan, maar gebruikt Japan als thermometer voor de wereldwijde risicobereidheid.

Op aan-dagen (1.782 stuks) versus uit-dagen (3.168) is het verschil in rendement van de hoog-bèta-mand ten opzichte van de defensieve mand geannualiseerd ongeveer 39%, met een conditionele t-waarde van 3,47.

De poorten

Een hypothese wordt bij ons pas 'aangenomen' als ze vijf onafhankelijke zeven passeert. Alle cijfers zijn na 5 bps transactiekosten per omschakeling.

1. Out-of-sample beter dan het simpele alternatief. Na 31-12-2018 haalde de overlay een Sharpe van 1,22 tegen 0,96 voor de simpele barbell. Belangrijk: ook tegen de naïeve strategie 'altijd hoog-bèta' (Sharpe 1,0) blijft de overlay vóór — maar met een duidelijk kleinere marge. Een deel van de winst komt dus simpelweg uit de hoog-bèta-kant, niet uit de timing.

2. Volledige historie. Over de hele reeks: 0,97 voor de overlay tegen 0,77 voor de barbell, met een Newey-West t-waarde van 3,07 (gecorrigeerd voor overlappende, autocorrelerende dagrendementen).

3. Placebo. Dezelfde dosis op willekeurig gekozen dagen reproduceert het resultaat niet; de p-waarde komt onder de resolutie van onze permutatietest uit en wordt weergegeven als 0,0. Dat betekent 'niet meetbaar klein', niet 'nul risico'.

4. Per-jaar-consistentie. In 14 van 20 jaren (70%) beter dan de barbell. Andersom gelezen: in 6 jaren slechter. Wie dit signaal vier kwartalen volgt, kan een heel jaar achterstand hebben zonder dat de hypothese daarmee weerlegd is.

5. Multiple-testing-correctie. De Deflated Sharpe Ratio komt op 0,982, net boven onze drempel van 0,95. De CSCV out-of-sample-rang is 0,918. Beide zijn positief, maar de DSR zit niet ruim boven de lat — dat is een randgeval, geen klapper.

De eerlijke kanttekening

We hebben in totaal 432 varianten getest, waarvan naar schatting ~26 effectief onafhankelijk (de rest zijn dicht bij elkaar liggende parameters van dezelfde gedachte). De Probability of Backtest Overfitting over de hele zoektocht is 20%: ongeveer één op de vijf kans dat wat we hier zien een artefact van herhaald zoeken is en niet een echt mechanisme. Dat cijfer verdwijnt niet door de overige uitkomsten; het staat ernaast.

Twee nuances bij het 'replicatie'-argument. Ten eerste is EWJ niet volledig onafhankelijk van EFA — Japan is een van de grootste componenten van die index, dus de overlap in data is reëel en de bevestiging is zwakker dan een volstrekt losse test. Ten tweede is dit een consistentiecheck op een aangrenzende aanname (andere valuta, andere sectormix, zelfde horizon), en die vorm van bewijs is doorgaans sterker dan een losstaande treffer — maar ook makkelijker te overschatten.

Wat gebeurt er nu concreet? Dit wordt kennis voor het brein, geen automatische handelsregel. Het signaal komt in de gereedschapskist als één stem tussen andere gevalideerde stemmen (onder andere de VGK- en EFA-varianten, een TLT-duratiesignaal en een reële-rente-signaal). Wanneer meerdere onafhankelijke stemmen tegelijk 'aan' staan, weegt dat zwaarder dan één. Er is geen mechanische koppeling naar orders.

QUANTHEA is een paper-portefeuille. Dit artikel is illustratief en beschrijft methodologie; het is géén beleggingsadvies en géén koop- of verkoopaanbeveling. 'Aangenomen' betekent bij ons: deze hypothese heeft onze strengste beschikbare zeef overleefd — niet dat ze waar is, en zeker niet dat ze winst garandeert.