Is de Europa-edge eigenlijk een dollar-edge? Wat EFA ons vertelt

Ons sterkste eerder gevalideerde signaal heet intern rs_vgk_spy_63d: als Europese aandelen (VGK) de Amerikaanse (SPY) over ongeveer een kwartaal verslaan, kantelt de portefeuille een stukje richting hoog-beta. Dat werkte in de tests. Maar waarom het werkte, wisten we niet. En dat is precies het probleem met een backtest die slaagt: hij vertelt je dat iets samenhangt, niet waarom.

Er waren twee kandidaat-verklaringen. Eén: het is echt Europa — de indexsamenstelling van VGK is waarde-achtig en cyclisch, en de reactiefunctie van de ECB doet de rest. Twee: Europa is toevallig een goede thermometer voor iets veel breders, namelijk de mondiale financiële cyclus (Miranda-Agrippino & Rey, 2020) — dollarliquiditeit, wereldwijde risicobereidheid, kapitaalstromen buiten de VS. En er was een derde, minder aangename mogelijkheid: VGK-63d was steekproeftoeval en we hadden onszelf voor de gek gehouden.

De test die deze drie scheidt is simpel. Vervang VGK door EFA — ontwikkelde markten buiten de VS, dus inclusief Japan, Canada en Australië, waar de ECB niets te zeggen heeft. Als dat óók valideert, is het mechanisme breed. Als het niet valideert, was Europa verdacht.

Wat het signaal precies doet

De regel: meet over 63 handelsdagen (ongeveer een kwartaal) de relatieve sterkte van EFA tegenover SPY. Staat die positief, dan kantelt 30% van de portefeuille van de defensieve mand (XLP, XLV) naar de hoog-beta mand (IWM, QQQ, SMH). Staat hij negatief, dan is de defensieve stand de standaard. Geen voorspelling van koersen, geen timing van toppen — alleen een dosering van risico op basis van wat de rest van de wereld doet.

Het economische verhaal erachter is niet exotisch. Wanneer wereldwijde liquiditeit ruim is en de dollar niet knelt, presteren niet-Amerikaanse aandelen doorgaans goed én is de risicobereidheid breed — ook in Amerikaanse smallcaps en halfgeleiders. Draait die cyclus, dan slaat het eerst neer buiten de VS, omdat daar de dollarfinanciering het strakst zit. EFA is in die lezing geen aparte weddenschap maar een meetinstrument.

De poorten die het moest halen

Out-of-sample (alles na 31-12-2018, dus data die niet gebruikt is om het idee te vormen) haalde de overlay een Sharpe van 1,23, tegen 0,95 voor de simpele barbell en 0,99 voor puur hoog-beta. Over de volledige historie: 0,93 tegen 0,78. Belangrijk is dat het de pure hoog-beta-mand verslaat — anders had het signaal niets toegevoegd behalve meer risico.

De placebo-test geeft dezelfde dosis op willekeurige dagen, om te zien of het gewoon 'meer beta' is. p-waarde 0,0: de timing doet ertoe, niet alleen de blootstelling. Per-jaar-consistentie: in 14 van de 20 jaren beter dan de barbell (70%) — dus in zes jaren níet, wat normaal is en wat je moet weten voordat je een slecht jaar meemaakt. De conditionele t-waarde tussen aan-dagen (1.619) en uit-dagen (3.330) is 2,38, met een geannualiseerd verschil van ongeveer 26%. De Newey-West t-waarde over de volledige historie is 2,3. De Deflated Sharpe Ratio komt op 0,982 (drempel 0,95) en de CSCV out-of-sample-rang op 0,929. Transactiekosten van 5 basispunten per omschakeling zitten in alle cijfers.

De conclusie: EFA valideert. Het mechanisme is dus breed en niet Europa-specifiek — en dat maakt rs_vgk_spy_63d sterker, niet zwakker. Een bevestiging op een aangrenzende aanname (andere regio's, zelfde horizon, zelfde richting) is aanzienlijk beter bewijs dan twee losse treffers.

De eerlijke kanttekening

'Aangenomen' betekent hier niet 'zeker', en al helemaal geen winstgarantie. Drie dingen die u moet meewegen.

Eerst de t-waarden. 2,3 en 2,38 liggen boven de klassieke drempel van 2, maar Harvey, Liu en Zhu betogen dat je bij massaal testen eerder richting 3 moet eisen. Wij zitten daaronder. Dit is redelijk bewijs, geen bewijs in wiskundige zin. Ook de Deflated Sharpe van 0,982 ligt boven maar niet ver boven de drempel van 0,95.

Ten tweede de zoektocht zelf. We hebben in totaal 428 varianten getest, waarvan naar schatting ~25 effectief onafhankelijk. De Probability of Backtest Overfitting over die hele zoektocht is 20%: ruwweg één kans op vijf dat de gekozen configuratie vooral goed is in het verleden en niet in de toekomst. Dat cijfer verdwijnt niet omdat een hypothese slaagt.

Ten derde, en het belangrijkste: een gevalideerde hypothese wordt bij QUANTHEA kennis voor het brein, geen automatische handelsregel. Het signaal krijgt geen knop die zelfstandig posities omzet. Het is een extra stuk context bij beslissingen die ook op waardering, concentratie en risico letten — en dat in een papieren portefeuille die bedoeld is als openbaar experiment.

Dit artikel is illustratief. Het is geen beleggingsadvies en geen koop- of verkoopaanbeveling.