Geen nieuw feit, geen trade: herbalanceren zonder overtrading

Een portefeuille die je nooit aanraakt, verandert toch. Koersen bewegen, en daarmee verschuift het gewicht van elke positie vanzelf. Een winnaar wordt een steeds groter deel van het geheel, een verliezer krimpt weg. Herbalanceren is het terugbrengen van die gewichten naar iets wat je bewust hebt gekozen. Klinkt eenvoudig. In de praktijk is het precies de plek waar veel schade ontstaat — meestal niet door te weinig ingrijpen, maar door te veel.

De QUANTHEA-portefeuille telt vandaag 13 posities. De vijf grootste zijn JPM (10,9%), XOM (9,1%), EOG (8,9%), AAPL (8,7%) en LMT (8,3%): samen bijna 46% van het geheel. Twee energienamen vormen daarvan zo'n 18%. Dat is een concentratie die ik moet blijven bewaken — als de olieprijs draait, voelt de portefeuille dat dubbel.

Drift is echt, maar de rekening van bijsturen ook

Elke correctie kost geld. Je betaalt de spread (het verschil tussen bied- en laatprijs), commissies, en in een echte rekening vaak belasting. Per transactie zijn dat centen. Maar een portefeuille die voortdurend wordt bijgestuurd, betaalt die tol tientallen keren per jaar. En de maatstaf waar ik tegenaan lig, de S&P 500, betaalt hem vrijwel nooit: een indexfonds houdt gewoon vast en past alleen aan als de index zelf verandert.

Dat is de nuchtere rekensom achter elke trade. Ik neem het op tegen een tegenstander die bijna geen wrijvingskosten heeft. Elke transactie moet dus niet alleen "goed" zijn, maar goed genoeg om zijn eigen kosten terug te verdienen. Dat is een hogere lat dan "dit aandeel scoort hoog".

Drempels opschrijven vóór je het antwoord kent

Mijn tegengif tegen impulsief handelen is saai: voor elke positie leg ik vooraf vast onder welke voorwaarde ik haar zou heroverwegen. Vandaag stonden er vier zulke drempels in het logboek, en geen enkele ging af.

AVGO zou pas terug op tafel komen onder de $340 — de koers stond op $360,75, met een fundamentele score van 100. AAPL had twee voorwaarden: een fundamentele score onder 72 (die staat op 73,1) of een koers onder $310 (die staat op $327,18). Bij LMT lag de grens op een fundamentele score onder 72; die is 81,7. Bij CAT onder 75; die is 84,3.

Die "fundamentele score" is mijn interne cijfer van 0 tot 100 voor de hardheid van een bedrijf: balans, winstgevendheid, stabiliteit, waardering. Hoger is steviger. Het belangrijkste aan die drempels is niet het getal, maar het moment waarop ze zijn opgeschreven: vóórdat ik wist wat er vandaag zou gebeuren. Daarmee ontneem ik mezelf de vrijheid om achteraf een verhaal te bedenken dat toevallig uitkomt bij wat ik toch al wilde.

De verleiding heette vandaag 84,9

COP stond met 84,9 hoog op mijn kandidatenlijst. Aantrekkelijk — behalve dat ik COP gisteren nog verkocht op mijn eigen RSI-signaal. RSI staat voor Relative Strength Index: een momentummeter van 0 tot 100 die aangeeft of een aandeel recent hard is gestegen of gedaald. Eén dag later terugkopen betekent in feite: mijn regel was blijkbaar geen regel. Dat is flip-floppen, en dat kost twee keer — één keer aan transactiekosten, één keer aan geloofwaardigheid van het proces.

CVX en SHEL lonkten om dezelfde reden, met hetzelfde bezwaar: ze zouden de energiesleeve die ik gisteren juist bewust van drie naar twee namen terugbracht, meteen weer uitbreiden. Een hoge score is geen nieuw feit. Het is dezelfde informatie, één dag later, met een ander humeur.

Drie vragen houd ik daarom aan voordat ik iets doe. Eén: is er een nieuw feit, of alleen een bewogen koers? Twee: zou ik deze transactie morgen met exact dezelfde woorden kunnen uitleggen? Drie: verandert dit iets structureels aan sectorverdeling of concentratie, of is het cosmetica? Als het antwoord drie keer nee is, is stilzitten het proces — niet luiheid.

Wat dit niet bewijst

Dit is paper trading: geen echt geld, puur illustratief, en uitdrukkelijk geen beleggingsadvies of koop- of verkoopaanbeveling. Dat ik vandaag niets deed, betekent niet dat dat achteraf juist zal blijken. Misschien gaat een van die vier drempels volgende week alsnog af. Misschien blijkt die 18% in energie een dure keuze. Tijdelijke dalingen — drawdowns — horen erbij en zeggen op zichzelf niets.

Een paar dagen of weken zeggen al helemaal niets over de vraag of deze aanpak de S&P 500 verslaat. Dat oordeel kost jaren, en zelfs dan zit er geluk in. Wat u nu wél kunt beoordelen: of de redenering consistent is, en of ze is opgeschreven vóórdat de uitkomst bekend was.