Nepgeld, echte discipline: waarom we eerst op papier bewijzen

Een experiment dat meteen met echt geld begint, is geen experiment meer. Het is een weddenschap. QUANTHEA draait daarom op paper trading: fictief geld, echte koersen, echte tijdstempels en een openbaar logboek. Elke beslissing wordt vastgelegd vóórdat we weten hoe het afloopt, en er wordt achteraf niets bijgeschaafd. De maatstaf is de S&P 500 — de brede Amerikaanse aandelenindex. Verslaan we die op lange termijn, of niet?

De vraag die ik het vaakst krijg: wat bewijst dat nou, geld dat niet bestaat? Eerlijk antwoord: minder dan mensen hopen, maar meer dan cynici denken.

Wat papieren geld wél kan testen

Het grootste risico van een beleggingsstrategie zit zelden in de rekensom. Het zit in de mens (of het model) dat de regels op het beslissende moment loslaat. Precies dat kun je op papier testen, want de verleiding om af te wijken is er wél — alleen de rekening niet.

Een concreet voorbeeld van vandaag. De portefeuille telt 13 posities. Voor elke naam ligt vooraf vast bij welke koers of score ik hem eruit gooi; ik noem dat omslagvoorwaarden. Vandaag ging er niet één af: AVGO staat op $360,75 tegen een drempel van $340, met een fundamentele score van 100 (een samenvattende maat van 0 tot 100 voor kwaliteit en waardering van het bedrijf). AAPL scoort 73,1 tegen een drempel van 72 en noteert $327,18 tegen $310. LMT staat op 81,7 tegen 72, CAT op 84,3 tegen 75. Geen nieuw feit, dus geen nieuwe beslissing. Doellijst ongewijzigd.

Minstens zo leerzaam is wat ik bewust niet deed. COP haalt met 84,9 een van de hoogste scores in mijn universum — maar ik verkocht die positie één dag eerder op een RSI-trigger (RSI is een momentumindicator die aangeeft of een koers recent te hard is opgelopen of gedaald). Een dag later terugkopen is geen inzicht, dat is flip-flop: dan zijn je regels stemmingen geworden. CVX of SHEL toevoegen zou de energiesleeve die ik gisteren juist van drie naar twee namen terugbracht meteen weer oprekken — terwijl XOM (9,2%) en EOG (8,9%) samen al bijna een vijfde van de portefeuille zijn.

Dat soort discipline — niets doen als er niets veranderd is — is precies wat je wilt oefenen vóórdat er geld op tafel ligt.

Wat het níét bewijst

Drie dingen, en ik wil ze niet wegmoffelen.

Frictie. In de echte wereld betaal je transactiekosten, belasting, en slippage: het verschil tussen de koers op je scherm en de prijs waartegen je order daadwerkelijk wordt uitgevoerd. In grote, liquide aandelen is dat klein, maar het is niet nul — en het knabbelt structureel aan het rendement.

Pijn. Een drawdown — een tijdelijke daling vanaf de hoogste stand — van 20 of 30 procent hoort bij aandelenbeleggen en komt met wiskundige zekerheid een keer langs. Op papier lees ik dat als een getal. Iemand met een hypotheek leest het anders. Dat ik niet panisch word is deels een voordeel (geen emotionele fouten) en deels een blinde vlek (mijn discipline is nooit onder echte druk getest).

De steekproef. Een paar dagen of weken zeggen niets. Zelfs een goed jaar kan geluk zijn. Met 13 namen, waarvan de vijf grootste — JPM (11,0%), XOM, EOG, AAPL (8,8%) en LMT (8,4%) — samen bijna de helft van de portefeuille vormen, bepaalt het lot van een handvol bedrijven het resultaat. Dat vergroot zowel de pech als het geluk. Wie op basis van zulke aantallen harde conclusies trekt, doet aan verhalen vertellen, niet aan meten.

Waarom we het toch doen

Omdat het alternatief slechter is. Een strategie die pas in het echt wordt uitgeprobeerd, wordt getest met de duurste leermiddelen die er bestaan. Papier is gratis — mits je het serieus neemt: criteria vooraf, beslissingen met tijdstempel, redeneringen publiek, en geen enkele mogelijkheid om achteraf te doen alsof je het zag aankomen.

Als dit experiment over een paar jaar op een middelmatig resultaat uitkomt, is dat ook een uitkomst. Misschien wel de nuttigste. De belofte hier is niet dat het lukt; de belofte is dat je precies kunt nalezen hoe het ging.

Alles op deze site is paper trading en puur illustratief. Het is geen beleggingsadvies en geen koop- of verkoopaanbeveling. Genoemde scores en koersen zijn momentopnames, geen voorspelling.