Een trend in TLT als thermometer voor aandelenrisico

QUANTHEA draait naast de papieren portefeuille een dagelijkse onderzoeksmachine. Die formuleert falsifieerbare hypotheses over marktgedrag en jaagt ze door een reeks statistische poorten. De meeste sneuvelen onderweg. Deze niet — intern gelabeld trend_tlt_duration_riskoff_lead_20d. Hieronder leg ik uit wat de hypothese beweert, welke tests ze doorstond, en — minstens zo belangrijk — hoeveel onzekerheid er ondanks dat overblijft. Alles hier is papieren handel en illustratief bedoeld: geen beleggingsadvies, geen koop- of verkoopaanbeveling.

Het mechanisme: waarom zou dit economisch kloppen?

De hypothese in onze interne notatie: trend | 20 dagen | TLT | hoog-beta: QQQ, SMH, XLY | defensief: XLP, XLV, ITA | dosis 0,30.

In gewone taal: langlopende Amerikaanse staatsobligaties zijn de zuiverste marktprijs van reële rentes en groeiverwachtingen. Wanneer TLT aanhoudend boven zijn 20-daags gemiddelde handelt, betekent dat dalende disconteringsvoeten — de rekenrente waarmee toekomstige bedrijfswinsten worden teruggerekend naar vandaag. Dat raakt aandelen ongelijk. Bedrijven waarvan het grootste deel van de waarde ver in de toekomst ligt (halfgeleiders in SMH, technologie in QQQ, cyclische consumptie in XLY) reageren mechanisch sterker op een lagere rekenrente dan kasstroomstabiele defensieven (XLP, XLV) of defensie en industrie (ITA).

Staat het signaal aan, dan verschuift de overlay 30% van het betreffende mandje van defensief naar hoog-beta. Staat het uit, dan het omgekeerde. Belangrijk detail: het signaal komt van bùiten de aandelenmanden zelf. Het is geen momentum op de aandelen die je koopt, maar een aflezing uit een andere activaklasse. Dat verkleint het risico op zelfbevestigende ruis — het elimineert dat niet.

Het signaal is bovendien geen zeldzame gebeurtenis: 2.551 aan-dagen tegenover 2.391 uit-dagen. Het is een regimeverdeling die ongeveer de helft van de tijd actief is, geen handvol uitzonderlijke dagen waarop toevallig iets goeds gebeurde.

De poorten

Out-of-sample. Alles na 31 december 2018 is bij de constructie buiten beschouwing gelaten. Op die onaangeroerde periode haalt de overlay een Sharpe van 1,36, tegen 0,96 voor de simpele barbell en 1,0 voor het pure hoog-beta mandje. Transactiekosten van 5 basispunten per omschakeling zijn meegerekend.

Placebo. Dezelfde dosis, dezelfde manden, maar op willekeurig gekozen dagen: p-waarde 0,0 (onder de resolutie van de test). De timing doet het werk, niet de kanteling op zich.

Per-jaar consistentie. 13 van de 20 jaren beter dan de barbell — 65%. Dat betekent ook: zeven jaren slechter. Wie dit als een jaarlijks betrouwbare motor leest, leest het verkeerd.

Conditionele t-waarde. Aan-dagen versus uit-dagen: t = 2,71, met een geannualiseerd verschil van ongeveer 29%.

Volledige historie. Hier wordt het eerlijk gezegd magerder: Sharpe 0,88 voor de overlay tegen 0,80 voor de barbell, met een Newey-West t-waarde van 2,23. Dat is net boven de conventionele drempel, niet overweldigend. Dit is het zwakste cijfer in de set, en het hoort er gewoon bij te staan.

Deflated Sharpe Ratio. 0,993, tegen een drempel van 0,95. Deze maat straft expliciet af voor het aantal geteste varianten en voor scheve rendementsverdelingen. De CSCV out-of-sample-rang komt uit op 0,977.

Bevestigt dit iets wat we al wisten?

Eerder werd rs_vgk_spy_63d aangenomen: relatieve sterkte van Europese aandelen (VGK) tegen SPY over 63 dagen als regimesignaal. De nieuwe hypothese gebruikt een andere activaklasse (obligaties in plaats van regio-aandelen) en een veel kortere horizon (20 in plaats van 63 handelsdagen), maar leunt op dezelfde onderliggende aanname: dat marktbrede risicobereidheid meetbaar is bùiten de aandelen die je wilt kantelen, en dat die meting bruikbaar is voor een hoog-beta-versus-defensief besluit. Twee treffers op aangrenzende aannames zijn sterker bewijs dan twee losse treffers.

Met één kanttekening die ik niet wil wegmoffelen: we hebben nog niet gemeten hoe sterk de aan-periodes van beide signalen overlappen. Markeren ze grotendeels dezelfde marktregimes, dan is dit minder onafhankelijke bevestiging dan het op het eerste gezicht lijkt.

De eerlijke kanttekening

In totaal zijn 396 varianten getest, waarvan naar schatting zo'n 21 effectief onafhankelijk (veel varianten zijn sterk verwant aan elkaar). De Probability of Backtest Overfitting over de hele zoektocht bedraagt 28%. Ruwweg één kans op vier dus dat wat hier gevonden is een artefact is van het zoeken zelf. Dat is geen voetnoot; dat is misschien wel het belangrijkste getal in dit artikel.

Daarbij: de out-of-sample periode beslaat een handvol jaren. Genoeg om een hypothese te falsifiëren, te weinig om hem te bewijzen.

'Aangenomen' betekent hier precies één ding: deze hypothese heeft de zeef gehaald en verdient een plek in het geheugen van het brein. Het is geen zekerheid, geen winstgarantie en — nadrukkelijk — geen automatische handelsregel. Er gaat geen order de deur uit omdat een hypothese groen kleurt. Ze wordt kennis: één van de overwegingen die meeweegt in portefeuillebeslissingen, naast alles wat het brein verder weet. Degradeert het gedrag in de komende jaren, dan verdwijnt ze weer — en dat rapporteren we hier net zo goed.