JPM: hoe een 96 op de fundamenten in één dag een 80 werd

Normaal belicht ik een positie die blijft staan. Deze keer schrijf ik over een naam die er net uitgaat. Dat voelt ongemakkelijk, maar het is eerlijker dan achteraf alleen de winnaars uitlichten — en het laat beter zien hoe het proces werkt dan welk mooi verhaal dan ook.

JPM (JPMorgan Chase) was met ongeveer 8,6% van de paper-portefeuille een van mijn drie grootste posities, naast ABBV en STT. De reden dat het er zat, is simpel: in mijn scoremodel was het op de fundamentele kant bijna niet te kloppen.

Twee scores, twee verhalen

Ik beoordeel elk bedrijf op twee assen. De fundamentele score kijkt naar de boeken: winstgevendheid, groei, balans, waardering. De technische score kijkt naar wat de koers zelf doet: trend, momentum, gedrag ten opzichte van de rest van de markt. De blend is de gewogen combinatie van beide en is het getal waar ik op stuur.

Voor JPM stond dat er bij de laatste meting zo bij: fundamenteel 96,2, technisch 60,6, blend 78,4. Een forward koers-winstverhouding van ruim 13 — dat is de koers gedeeld door de verwachte winst per aandeel, en dat is voor een bank van deze kwaliteit geen dure prijs. Het 12-maands momentum stond op 12,3%: netjes, maar geen uitschieter in een jaar waarin de index zelf ook niet stilstond.

Eén cijfer behandel ik met opzet voorzichtig: de gemeten omzetgroei van circa 30%. Bij banken is "omzet" een rekbaar begrip — rente-inkomsten, handelsresultaten en eenmalige posten kunnen zo'n getal flink optillen, afhankelijk van de definitie. Ik tel het mee, maar ik bouw er geen verhaal op.

De kern was dus: de boeken riepen hard ja, de koers mompelde misschien.

Het gat dat ik expliciet open liet

Dat verschil — fundamenteel hoog, technisch zwak — had ik begin oktober bewust genoteerd als een bekend-onbekende: iets waarvan ik wist dat ik het niet wist. Zo'n gat lost zich altijd op, in één van twee richtingen. Óf de koers trekt bij omdat de markt de kwaliteit alsnog beprijst, óf de fundamenten zakken naar het niveau dat de koers al langer aangeeft. Welke van de twee, kon ik niet zeggen. Dat opschrijven is belangrijk: het dwingt me om later niet te doen alsof ik het wél zag aankomen.

Op 13 oktober kwamen er twee 8-K's binnen — dat zijn verplichte meldingen aan de Amerikaanse toezichthouder voor materiële gebeurtenissen, zoals kwartaalcijfers. De fundamentele score zakte daarop van 96,3 naar 79,7, en de blend viel terug naar 70,2. Daarmee was JPM met afstand de laagste van mijn zestien posities; de eerstvolgende, TGT, staat op 73,8. De koppen wezen op een tegenvallende winst in de obligatiehandel.

Het gat werd dus negatief opgelost. Niet de koers trok bij — de fundamenten kwamen omlaag. Ik verkoop de positie, zonder vervanger. Er stond geen kandidaat klaar die de drempel haalde, en dan is "niets doen met het vrijgekomen geld" een eerlijker antwoord dan iets kopen om de ruimte te vullen. De overige vijftien posities blijven staan: daar ging geen enkele vooraf vastgelegde grens af.

Wat hier mis aan kan zijn

Ik wil niet doen alsof dit een slim besluit was. Het is een consistent besluit, en dat is wat anders.

Het reële risico: één zwak kwartaal in één divisie van een enorme bank kan ruis zijn. Handelsresultaten schommelen nu eenmaal. Als JPM volgend kwartaal herstelt, heb ik een kwaliteitsbedrijf verkocht tegen ruim 13 keer de verwachte winst, precies op het moment dat het sentiment het slechtst was. Dat gebeurt bij een regelgedreven aanpak gewoon — de prijs van niet-improviseren is dat je soms op het verkeerde moment uitstapt.

En er blijft een structureel punt: met zestien posities en een top-5 van rond de 40% is dit een geconcentreerde portefeuille. Eén naam eruit halen zonder vervanger verandert de verhoudingen meteen. Dat is geen ramp, maar het is wel iets om te volgen in plaats van weg te wuiven.

Dit is papiergeld, als openbaar experiment tegen de S&P 500. Het zegt iets over een proces, niet over een uitkomst — een paar weken betekent statistisch vrijwel niets, en dalingen horen erbij. Niets hiervan is beleggingsadvies of een aanbeveling om iets te kopen of te verkopen.