Transactiekosten: de stille drempel om de S&P 500 te verslaan

Een lezer stelde een scherpe vraag: "De transactiekosten moeten we sowieso eerst terugverdienen om de S&P 500 te verslaan — of zie ik dat verkeerd?"

Je ziet het goed. En het is een mooi moment om precies te laten zien hóé QUANTHEA met die kosten omgaat — want de proef telt ze wel degelijk mee.

De index is een bijna gratis lat

Waarom kosten een drempel zijn, begint bij waar we tegen afzetten. De S&P 500 als maatstaf is spotgoedkoop te bezitten: een brede indextracker kost zo'n 0,03% tot 0,09% per jaar, en wie koopt-en-houdt handelt nauwelijks. De index zelf "betaalt" niets om te bestaan — hij is per definitie het gemiddelde.

Een actieve strategie doet iets anders: hij wijkt af, en elke afwijking kost geld om in en uit te stappen. De index maakt die kosten niet. Dus voordat een actieve aanpak ook maar gelijkspeelt, moet hij eerst zijn eigen handelsrekening terugverdienen. Dat is precies de drempel waar de vraag op doelt.

De formule: hoe vaak × hoe duur

De jaarlijkse kostendrempel laat zich verrassend simpel benaderen:

kostendrempel per jaar ≈ omloopsnelheid × kosten per transactie

Twee knoppen, meer niet:

• Omloopsnelheid (turnover): hoe vaak je je portefeuille per jaar volledig omzet. Koop-en-houd ligt rond 20–50% per jaar; een actief switchend model haalt makkelijk 300%, 500% of meer.
• Kosten per transactie: wat het kost om één keer in en uit te stappen — en dat is in 2026 níét de commissie.

Wat "kosten per transactie" écht is

De zichtbare kosten — de commissie — zijn nagenoeg verdwenen. Bij brokers als Alpaca, waar QUANTHEA draait, is de courtage op Amerikaanse aandelen €0. De echte kosten zitten in twee dingen die je niet op een rekening terugziet:

• De spread: het verschil tussen de bied- en laatprijs. Je koopt net iets boven en verkoopt net iets onder het "midden". Op een liquide large-cap is dat een paar cent.
• Slippage: de prijs beweegt terwijl jouw order de markt raakt, zeker bij grotere orders.

Tel daar minuscule beursheffingen bij op, en je "gratis" transactie kost in de praktijk toch een fractie van een procent — elke keer, in beide richtingen.

Hoe QUANTHEA het zichzelf aanrekent

Hier komt de kern, en meteen het eerlijke deel. Op een paper-rekening worden spread en slippage niet écht afgeschreven, en commissie betaalt Alpaca toch al niet. QUANTHEA had die kosten dus simpelweg op nul kunnen laten staan. Dat doen we bewust niet.

Naast het brutorendement tonen we een tweede cijfer: ná geschatte transactiekosten. We trekken een haircut van 3 basispunten (0,03%) per trade af van het verhandelde bedrag, opgeteld over alle rebalances. Dat dekt bid-ask-spread, slippage en heffingen. Het is nadrukkelijk een aanname — geen meting op fill-niveau — maar we rekenen het onszelf aan voor een eerlijker beeld. De details staan op de disclosure-pagina.

In de onderzoekskant — het laboratorium waar elke hypothese tegen een placebo wordt getoetst — gaat het nog strenger: daar wordt 5 basispunten per mandjewissel in de backtest verrekend, over de hele periode 2007–2026. Een strategie die alleen wint zónder kosten, valt daar door de mand.

Een rekenvoorbeeld

Neem die 3 bp per trade. Door de bewust lage turnover en de zeer liquide namen (Apple, Coca-Cola, J&J, Royal Bank — kleine spreads) telt dat op tot slechts een paar honderdste procent per jaar: het kleine, zichtbare verschil tussen de bruto- en de "na kosten"-lijn op de scorecard.

Zet datzelfde tarief op een daghandelaar die vijftig keer zo vaak handelt, en die 3 bp groeit uit tot procenten per jaar. Niet het tarief per trade is de boosdoener, maar de frequentie. Kosten schalen met turnover — en dáárom houdt QUANTHEA de turnover laag.

Waar de echte onzekerheid zit

De eerlijke restvraag is dus niet óf we kosten meetellen — dat doen we — maar of 3 bp genoeg ís. Voor onze omvang en liquide namen is dat waarschijnlijk royaal; wie met groot, echt geld dezelfde namen zou verhandelen, kan meer spread en slippage betalen. Daarom is lage turnover dubbel waardevol: het houdt zowel de aangerekende haircut als die echte-wereld-onzekerheid klein, zodat wat op papier werkt zo dicht mogelijk bij de werkelijkheid blijft.

De korte versie

Ja, je ziet het goed: kosten zijn een drempel die je eerst moet terugverdienen, en die groeit recht evenredig met hoe vaak je handelt. En nee — QUANTHEA negeert ze niet: het rendement staat er bruto én ná een geschatte haircut (3 bp/trade live, 5 bp/wissel in de backtests). Het effect is klein door de lage turnover, maar het wordt eerlijk meegeteld.

QUANTHEA is een publieke paper-trading-proef. Illustratief, geen beleggingsadvies, geen aanbod tot belegging. Je belegt altijd zelf bij je eigen broker.